الگویی برای رفتارهای نقشِ آموزشیِ اساتید دانشگاه: یک مطالعه ی کیفی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 مدیریت, علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

مطالعه ی حاضر بنا دارد در جهت توسعه یِ الگویی زمینه مند از بایسته هایِ رفتاریِ نقشِ آموزشیِ اساتید دانشگاه های دولتی ایران کوشش نماید. در این مطالعه، ساز و کار مربوط به روش تحقیقِ پدیدار شناسی از این جهت که به فهم تجربه زیسته مشارکت کنندگان کمک می کند به کار گرفته شد. جامعه مورد مطالعه اعضای هیات علمی دانشگاه های دولتی شمال شرق کشور که دارای حداقل رتبه علمی دانشیاری با ده سال سابقه کاری بودند در نظر گرفته شد. روش نمونه گیری هدفمند اجرا و این فرآیند تا جایی ادامه پیدا کرد که از طریق تکرار یافته ها کفایت اندازه ی نمونه مسجل شد. نتایج تحلیل داده ها به روش تحلیل محتوای قراردادی نشان داد که الگویِ رفتارهایِ نقشِ آموزشی، دارای 12 مولفه شامل "جهت دهی"، "عشق به حرفه"، "هدایت گریِ تخصصی"، "خبره بودن"، "توسعه دهنده ی منابع"، "ارزیابیِ حرفه ای"، "پایشگری و تنظیم"، "مربی گری"، "مدیریت کلاس درس"، "تسهیل گریِ یادگیری"، "شمول گرایی" و "در دسترس بودن" است. نتایج این مطالعه می تواند در جهت بهسازیِ توانمندی های مرتبط با نقش آموزشی اساتید دانشگاه یاری رسان باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model for University Teachers' Educational Role Behaviors:

نویسندگان [English]

  • seyed mojtaba hashemian 1
  • Fariborz Rahimnia 2
  • mohammad mehdi farahi 3
1 Ph.D. Student of Management, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 Management, faculty of economics and administrative sciences, ferdowsi university of mashhad, mashhad, iran
3 Assistant Professor of Management, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

The present study seeks to develop a contextual model on the behavioral requirements of the educational role of Iranian state universities professors. In this study, a phenomenological inquiry approach was used to help participants' lived experiences understanding. The study population consisted of faculty members of state universities of northeastern Iran who had a minimum of 10 years of work experience and associate professor scientific degree. The purposeful sampling method was implemented and this process continued until the replication of the findings confirmed the adequacy of the sample size. The results of data analysis by conventional content analysis showed that the model of instructional role behaviors had 12 components including "orientation", "love of profession", "professional guidance", "being expert", "resource developer", "professional assessment", "monitoring and adjustment", "coaching", "classroom management", "facilitating learning", "inclusiveness" and "availability". The results of this study can help to improve the capabilities related to the educational role of university professors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Educational role behaviors
  • Role theory
  • Phenomenology
اردلان، م.، اسکندری، ا.، گیلانی، م. و عطایی، ن. (1393). بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و هوش سازمانی با  مدیریت سرمایه فکری، فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 71، 123-148.

آتش روز، م.، پورمقدسیان، ع. و مرعشی، س. م. (1397). بررسی کیفیت تدریس اعضای هیئت علمی از دیدگاه دانشجویان (مورد مطالعه: دانشگاه های فرهنگیان شمال خوزستان). مطالعات اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، 8(23)، 49-79.

براهویی، ف. (1392). بررسی ویژگی های استاد موفق از دیدگاه دانشجویان شیراز. پژوهشنامه تربیتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد  بجنورد، 32، 125-148.

بنکداری، ن.،  مهران، گ.، ماهرو زاده، ط. و هاشمی، ع. (1395). ویژگی های استاد شایسته در آموزش عالی ایران: یک مطالعه کیفی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، (1)7، 117-137.

حسنی، ر. (1397). طراحی و اعتباریابی فرم های ارزشیابی عملکرد اعضای هیئت علمی. مطالعات اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی، 8(22)، 29-50.

خدیوی، ا.، سید کلان، س. م.، حسن پور، ت.، احمدی، ح. و تره باری، ح. (1397). بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت آموزش و تدریس در دانشگاه فرهنگیان) مطالعه موردی: پردیسهای استان اردبیل). آموزش و ارزشیابی، (42)11، 161-185.

دباغ، ر. و برادران شرکا، ح. (1389). بررسی کارایی و بهره وری 24 دانشگاه جامع دولتی ایران. آموزش عالی ایران،2، 1-33.

زارع بیدکی، م.، رجب پور صنعتی، ع.، هاشمیان، س.، رجایی، ف. و نجفی، ف. (1393). بررسی نظرات دانشجویان در مورد ویژگی های آموزشی اساتید دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد، (2)9، 19-45.

زمانی، ی. و عظیمی، س. ا. (2006). نظریه و کاربرد یادگیری برخط. تهران: انتشارات خرد مدارس.

سالاروند، ش.، یمانی، ن.، کاشانی، ف.، سالاروند، م. ، عطایی، م. و هاشمی، م. (1394). ویژگی ی اخلاقی و حرفهای استاد ایده آل از دیدگاه دانشجویان پرستاری:مطالعه ی کیفی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، (60)، 481-494.

ستاری، ص. (1392). ارزیابی مولفه های تدریس اثربخش از دیدگاه دانشجویان. پژوهش در برنامه ریزی درسی، 10(2)، 134-146.

سلیمی فر، م، ارشدی، و. و ملک الساداتی، س. (1396). درآمدی بر الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت. چاپ اول- مشهد: انتشارات پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی.

شارعپور، م.،  فاضلی، م. و صالحی، ص. (1387). بررسی شاخصهای کیفیت در آموزش عالی بر مبنای تحلیل شایستگیهای کانونی، مجله آموزش عالی، 1، 1-18.

صالحی، ا. و  یار احمدی، م.  (1387). تبیین تعلیم و تربیت اسلامی از دیدگاه علامه طباطبایی با تاکید بر هدف ها و روش های تربیتی ، تربیت اسلامی، 75، 23-50.

صدیق معروفی، ش.، محمدی، آ.، موسوی، س. م. و رعدآبادی، م. (1392). تعیین مهم ترین مولفه های موثر بر اثربخشی تدریس یک استاد از دیدگاه دانشجویان کارشناسی ارشد: رهیافت مدل تحلیل سلسله مراتبی. مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد، 9(3)، 58-66.

طالب زاده شوشتری، ل. و پور شافعی، ه. (1390). اسنادهای استادان موفق در خصوص روش های ارتقای انگیزه ی تحصیلی دانشجویان دانشگاه بیرجند. پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، 60، 81-98.

قنبری، س. و سلطانزاده، و. (1397). ارتقاء کیفیت تدریس در پرتو ارزشیابی از اساتید؛ تاملی بر دیدگاه دانشجویان. تدریس پژوهی، 6(2)، 15-31.

محمدی، ر. (1384). ارزشیابی کیفیت در آموزش عالی. تهران: سازمان سنجش آموزش کشور.

واعظی، ر.، مداح شریعتی، ن. و آزمندیان، م. ص. (1392). معیارهای ارزشیابی اساتید در اندیشه دانشجویان، پژوهشی در دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی. مدیریت سازمان های دولتی، 1، 29-44.

هاشمیان، م. (1395). کشف ابعاد و مولفه های رفتارهای نقش اساتید دانشگاه و بررسی تاثیر ادراک از آن بر نیات رفتاری دانشجویان. پایان نامه ی منتشر نشده ی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی، دانشگاه فردوسی مشهد.

Alhija, F. N. (2016). Teaching in higher education: Good teaching through students’ lens. Studies in Educational Evaluation, xx (xx), xx-xx.

Biddle, B. (1986). Recent developments in role theory.Annu Rev Sociol, 12, 67–92.

Chi Hou, A. Y. (2011). Quality assurance at a distance: international accreditation in Taiwan higher education. High Educ, 61, 179-191.

 Ching, G. (2018). A literature review on the student evaluation of teaching. Higher Education Evaluation and Development, xx(xx). Retrieved from Emerald Publishing website by DOI: 10.1108/HEED-04-2018-0009.

De Cenzo, D. A. and Robbins, S. P. (1996).Human Resource Management Wiley, Fifth.

Deguerrero, M. C. M. and Villamil, O. S. (2000). Exploring ESL Teachers' Roles Through Metaphor Analysis, TESOL Quarterly, 34(2), 341-351

 Emery, C.R., Kramer, T.R. and Tian, R.J., (2003). Return to academic standards: a critique of student evaluations of teaching effectiveness. Quality Assurance in Education, 11(1), 37-46.

Erduran, A.; Tataroglu, B. and Alkana, H. (2010). Determination and comparison of the competency levels ofin-service and pre-service mathematics teachers, Procedia Social and Behavioral Sciences, 2, 2320 – 2324.

Guba, E. G. and Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research, Handbook.

Jackson, S., Schuler, R. and Rivero, C. (1989). Organizational characteristics as predictors of personnel practices, Personnel Psychology, 42(4), 727-786.

Kivisto, P. (2008). Classical Contemporary Theory, Sage Publication. United Kingdom.

Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563-575.

Marsh, H. W. and Muthen, B. (2009). Exploratory structural equation modeling, Integ rating CFA and EFA; Application to student. Evaluations of University Teaching Structural Equation Modeling, 16, 439-476.

Merton, R. K. (1957).Social theory and social structure.Glencoe: Free Press.

Mertova, P. and Webster, L. (2009). The academic voice in English and Czech higher education quality, Quality Assurance in Education, 17(2), 140-155.

  Miron, M. and Mevorach, M. (2014). The "Good Professor" as Perceived by      Experienced Teachers Who are Graduate Students. Journal of Education and Training Studies, 2(3), 82-87.

Mitchell, D. E. and Nielsen, S. Y. (2012). Internationalization and Globalization in Higher Education, Additional information is available at the end of the chapter http://dx.doi.org/10.5772/48702.

Onwuegbuzie, A. J, Witcher, A. E , Collins, K. M. T., Filer, J. D. W., Cheryl D.  W. and Chris W. M. (2007). Students’ Perceptions of Characteristics of Effective College Teachers: A Validity Study of a Teaching Evaluation Form Using a Mixed-Methods Analysis. American Educational Research Journal, 44(1), 113-160.

Ryder, J. and Leach, J. (1999). University Science Students’ Experiences of Investigative    Project Work and their Images of Science, International Journal of Science Education, 21, 945–956.

Sabah, S. and Du, X. (2018). University faculty’s perceptions and practices of student centered learning in Qatar-Alignment or gap?. Journal of Applied Research in Higher Education, 10(4), 514-533.

Wan, W., Graham D. L. and Miao, L. (2011). From students’ and teachers’ perspectives: Metaphor analysis of beliefs about EFL teachers’ roles, System, 39, 403-415.

Wang, R. and Tseng, M. L. (2011). Evaluation of international student satisfaction using fuzzy importance-performance analysis, social and behavioral sciences journal, 25, 438 – 446.

Ylijoki, O.H. (2000). Disciplinary Cultures and the Moral Order of Studying: A Case-Study of Four Finnish University Departments. Higher Education, 39, 339-362.