نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار علوم تربیتی ،دانشگاه آزاد اسلامی تنکابن ، ایران

چکیده

هدف کلی تحقیق بررسی ارتباط بین نوع برنامه درسی ایجابی یا ضمنی و تفکر انتقادی دانشجویان علوم دریایی نوشهر می‌باشد. روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است و جامعه آماری تحقیق را کلیه دانشجویان این دانشگاه به تعداد 768 نفر در حال تحصیل می‌‌باشند، روش نمونه‌گیری به صورت تصادفی از نوع طبقه‌ای نسبی به تعداد 260 نفر براساس جدول مورگان می‌باشد. ابزار گردآوری اطلاعات شامل برنامه درسی ایجابی (ایزدی، 1388) و پرسشنامه تفکر انتقادی (فرم کالیفرنیا) می‌باشد که هر دو ابزار تحقیق دارای طیف لیکرت با مقیاس فاصله‌ای می‌باشند. پایایی ابزارها به روش آلفای کرانباخ به میزان 72/0 (برنامه درسی ایجابی) و 80/0 (تفکر انتقادی) بدست آمده است. در تحلیل آماری از روش همبستگی و رگرسیون استفاده شده است، براساس نتایج حاصله، ضریب همبستگی بین برنامه درسی ایجابی و تفکر انتقادی به میزان 165/0 رابطه معنی‌دار داشته و از طرفی همبستگی محاسبه شده بین برنامه درسی ایجابی از بعد ساختار سازمانی (126/0 ) و جوّ اجتماعی (186/0) و تعامل استاد و دانشجو (082/0) رابطه مثبت وجود داشته است و هریک از ابعاد برنامه درسی ایجابی توان پیش‌بینی تفکر انتقادی را دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Relationship between Affirmative Curriculum and Critical Thinking of Imam Khomeini Naval Academy’s Students in Nowshahr

نویسنده [English]

  • javad solimanpour

department of Education sciences ,Branch of Islamic Azad University , Iran

چکیده [English]

The general purpose of the study is to investigate the relationship between the type of affirmative or implicit curriculum and critical thinking of Imam Khomeini Naval Academy’s students in Nowshahr. The research method is descriptive-correlational and the population of the study is all the 768 students of this academy. The sampling method of the study is stratified random sampling and according to Morgan table the sample size is 260 students. Data gathering tools include Affirmative Curriculum (Izadi, 2009) and Critical Thinking Questionnaires (California form). Both research instruments have Likert scale with interval scale. Cronbach's alpha reliability were 0.72 (affirmative curriculum) and 0.80 (critical thinking), respectively. Correlation and regression methods were used for statistical analysis. According to the results, the correlation coefficient between affirmative curriculum and critical thinking was 0.165 and on the other hand, the calculated correlation of affirmative curriculum from organizational structure dimension was a positive relationship between social atmosphere (0.126) and teacher-student interaction (0.082) and each of the dimensions of the affirmative curriculum could predict critical thinking.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Affirmative Curriculum
  • Critical Thinking
  • Curriculum
  • marine science

ارنشتاین، آلن سی، هانکینس، فرانسیس پی (1373). مبانی فلسفی، روانشناختی و اجتماعی برنامه درسی، ترجمه سیاوش خلیلی شورینی، تهران: یادواره­ی کتاب.

اسکندری، حسین(1387). برنامه درسی تهران: نشر نسیما.

اطهری، زینب­السادات؛ شریف، مصطفی؛ نعمت­بخش، مهدی و بابامحمدی، حسن (1388). ارزیابی مهارت تفکر انتقادی و ارتباط آن با رتبه آزمون سراسری ورودی به دانشگاه در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، شماره 9، ص34-8.

امینی، میترا و فضلی­خانی، نوید (1389). بررسی مهارت­های تفکر انتقادی در دانشجویان پزشکی شیراز، مجله پزشکی هرمزگان، شماره 3، صص213- 218.

انجمن حرفه­ای محققان و متفکران مرکز کانادا (2009). تفکر چیست؟ موجود در آدرس: http://prothinkaCanada.blogspot.com

ایزدی، صمد؛ شارع­پور، محمود و قربانی قهرمان، راضیه (1388). بررسی نشدن برنامه درسی پنهان در ایجاد نگرش به اقتدار، تقویت هویت ملی و جهانی شدن، فصلنامه مطالعات ملی، شماره 3، صص109-136.

جعفری، اسماعیل؛ فتحی واجارگاه، کوروش؛ عارفی، محبوبه؛ رضایی، مرتضی (1396). اعتبارسنجی برنامه درسی مبتنی بر ملاک در آموزش عالی، فصلنامه فن­آوری اطلاعات در علوم تربیتی، سال 8، شماره اول.

حاتمی، جواد؛ احمدزاده، بتول؛ فتحی آذر، اسکندر (1391). دیدگاه استادان دانشگاه درخصوص کاربرد تفکر انتقادی در فرایند تدریس، فصلنامه پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، شماره 69، صص119-103.

دوبونو، ادوارد (1377). شش کلاه تفکر، ترجمه­ی مزدا صدری افشار، ارومیه: انتشارات انزلی.

دوبونو، ادوارد (1384). سلسله درس­های تفکر، ترجمه­ی مرجان فرجی، تهران: انتشارات جوانه رشد.

سلیمانپور، جواد (1385). برنامه­ریزی درسی با تأکید بر تدوین محتوای فعال و کاربرد تحلیل محتوا، تهران: انتشارات احسن.

سلیمانپور، جواد (1386). مهارت­های تدریس نوین (روش­ها و فنون تدریس) با تأکید بر کاربرد تفکر انتقادی و خلاقیت، تهران: انتشارات احسن.

سیلور، جی­گالن؛ الکساندر، ویلیام وام؛ لوئیس، آرتور (1378). برنامه­ریزی درسی برای تدریس و یادگیری بهتر، ترجمه­ی غلامرضا خوی­نژاد، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی.

سیف، علی­اکبر(1391). روانشناسی پرورشی نوین، تهران: نشر آگاه.

شریعتمداری، علی (1382). نقد و خلاقیت در تفکر، تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر.

شعبانی، حسن (1378). تأثیر حل مسئله به صورت کار گروهی بر تفکر انتقادی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی شهر تهران، پایان­نامه دکتری چاپ نشده، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

شعبانی، حسن(1385). روش تدریس پیشرفته (آموزش مهارت­ها و راهبردهای تفکر)، تهران: انتشارات سمت.

عارفی، محبوبه و رضائی­زاده، مرتضی (1388). مروری بر نقش و جایگاه برنامه درسی دانشگاهی بر رشد تفکر انتقادی در دانشجویان، مجموعه مقالات نهمین همایش انجمن مطالعات برنامه درسی ایران، تبریز: دانشگاه تبریز، صص1510- 1525.

علائی، نیلوفر (1384). آموزش تفکر انتقادی و ادبیات، نشریه سخن سمت، شماره 16؛ صص25-42.

علیخانی، محمدحسین و مهرمحمدی، محمود (1384). بررسی پیامدهای قصد نشده «برنامه درسی پنهان» ناشی از جوّ اجتماعی مدارس دوره متوسطه شهر اصفهان و ارائه راهکارهایی برای کاهش پیامدهای منفی آن، دو ماهنامه علمی- پژوهشی دانشور رفتار، دانشگاه شاهد، شماره 12، صص 39-46.

قاسمی­فر، نصرت­اله (1383). مکانیسم تفکر، تهران: انتشارات قصیده­سرا.

هاشمیان­نژاد، فریده (1383). ارائه چهارچوب نظری درخصوص برنامه درسی مبتنی بر تفکر انتقادی در دوره ابتدایی با تأکید بر برنامه درسی مطالعات اجتماعی، رساله دکتیر چاپ نشده، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران.

مایرز، چت (1386). آموزش تفکر انتقادی، ترجمه خدایار ابیلی، تهران: نتشارات سمت.

مارزینو، آندرسون (1380). زمینه­های تفکر در فرایند یادگیری، (ترجمه جواد سلیمانپور)، تهران: نشر دانشگاه آزاد اسلامی.

ملکی، حسن و حبیبی­پور، مجید (1386). پرورش تفکر انتقادی هدف اساسی تعلیم و تربیت فصلنامه نوآوری آموزشی، شماره 19، صص93- 108.

معطری، مرضیه؛ عابدی، حیدرعلی؛ امینی، ابوالقاسم و فتحی­آذر، اسکندر (1381). تأثیر بازاندیشی بر مهارت­های تفکر انتقادی دانشجویان پرستاری شهرستان تبریز، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، شماره 4، صص55-60.

ملکی، حسن(1388). برنامه­ریزی درسی (راهنمای عمل)، مشهد: انتشارات پیام اندیشه.

Demir, selvihan (2008). An evaluation of thinking skills in elt course books at primary and secondary leves: teacher. Point of view. Master of arts, English language teaching department supervisor: assist prof. dr julid inozu.

Eric identifier (1988). Critical thinking skills and teacher aducation. Eric clearinghouse on teacher education washing dc.

Gul. Raisa & cassum,  shanaz& ahmad, azar & khan, shehla& saeedm tanaveer & parpio, yasmin (2010). Enhancement of critical thinking in curriculum design and  delivery: arandomized  controlled trial for educators. Procedia social and behavioral scinces 3219-3225 at www.sciensediret.com

Gureene, Anthony e (2007). The hidden curriculum. University of phoenix. In www.google.com

Legent. Laura (2001). A case study e xamining critical thinking in a elementary service- learning project. Walden university.

Renan, sezar (2008). Integration of ritical thinking skills into elementary school teacher education courses in mathematics. Academic magazines > educational magazines . in www.google.com.

Wil cox, bontia& Maureen & lacobs , howard & butts wiliams,Barbara (2010). Imporoving student critical thinking and perceptions of criyical thinking trough direct instruction in rhetoricaql analysis. A disserationfor the degree doctor of philosophy. Capella university.

Yuan, haobin & kunviktikul, wipada & klunklin, arreewan & Williams, Beverly. A (2008) improvement of nursing student critical thinking skills through problem based learning in the peoples republic of china:  aquasi experimental study. Nursing and health sciences vol 10 (1): p.70.