نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه الزهرا(س)

2 استادیار مدیریت آموزشی دانشگاه الزهرا(س)

3 دانشیار علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه الزهرا(س)

چکیده

امروزه دانش منشأ تحولات بنیادین شناسایی شده‌است و دانش‌آفرینی در توسعه جوامع نقش اساسی دارد. در بین سازمانها، مؤسسات آموزش عالی با کمک اعضای هیأت علمی می‌توانند نقش مهمی در این زمینه ایفا کنند. این پژوهش باهدف شناسایی عوامل مؤثر بر دانش‌آفرینی اعضای هیأت علمی انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی، با روش پدیدارشناسی بود. شرکت‌کنندگان با نمونه‌گیری شدت و گلوله‌برفی گزینش شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته بود و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل تماتیک استفاده شد. یافته‌ها نشان داد عوامل مؤثر بر دانش‌آفرینی اعضای هیأت علمی را می‌توان در دو گروه: عوامل فردی و عوامل بافتی قرار داد. عوامل فردی نظیر ویژگی‌های ذاتی، دلدادگی به دانش، تسلط بر دانش، تجربه، دغدغه‌مندی، تخیل، پرسشگری، آشنایی‌زدایی، کمال‌گرایی، هویت‌یابی‌علمی، تفکر نقاد، بالندگی حرفه‌ای، تاب‌ آوری علمی، نویسندگی و اخلاق؛ و عوامل بافتی نظیر نظام آموزشی، انتظار جامعه از اعضای هیأت علمی، آزادی‌علمی، مخازن دانش، فرصت‌های مالی و زمانی، پاداش‌دهی و اجتماع‌علمی هستند. براساس تحلیل‌های انجام شده عوامل فردی بیش از عوامل بافتی تأثیرگذار هستند و بروز بسیاری از عوامل فردی شناسایی شده، در نظام آموزشی محقق می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identification of Effective Factors on Knowledge Creation of Faculty Members in Higher Education institutions

نویسندگان [English]

  • m askari 1
  • f Adli 2
  • g mehran 3

2 Assistant Porfessor

چکیده [English]

Knowledge is detected source of fundamental changes and knowledge creation is essential in the community development. With help of the faculty members, higher education institutions can play important role in this field. This study aimed to identify factors affecting the knowledge creation of faculty members. The study was done with qualitative method and phenomenological approach. Participant were selected with intensity sampling and snowball sampling. Data collection tool was semi-structured interview and thematic analysis was used to analyze the interviews. The findings suggest that factors affecting the knowledge creation of faculty members can be divided into two groups: individual factors and contextual factors. Individual factors are inherent characteristics, interest in knowledge, mastery of knowledge, personal experiences, concern about community service, imagination, spirit of inquiry, defamiliarization, positive perfectionism, academic identification, critical thinking, professional growth, scientific resilience, Pen, morality. Contextual factors are education, community expectations, academic freedom, knowledge resources, time and financial opportunities, reward system, scientific community. Based on the performed analyzes, individual factors are more effective than contextual factors and improvement of many identified individual factors are achieved in the education.

کلیدواژه‌ها [English]

  • knowledge creation
  • higher education institutions
  • faculty members

ابراهیمی، روناک؛ عدلی، فریبا؛ و مهران؛ گلنار. (1394). نقش فرهنگ دانشگاهی بر دانش‌آفرینی از دیدگاه صاحب‌نظران نظام آموزش عالی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 21، 127-151.

اعرابیان، اقدس. (1395). تاب‌آوری. فصلنامه نواندیش سبز، 37و 38، 32-36.

بختیار نصرآبادی، حسنعلی. (1383). درآمدى بر جایگاه، معنا، آثار و چشم‏اندازهاى تفکر انتقادى. فصلنامه حوزه و دانشگاه، 40، 72-92.

حمیدی زاده، محمدرضا. (1389). مدیریت دانش و دانایی. تهران: یاقوت.

دانایی‌فرد، حسن. (1388). تحلیلی بر موانع تولید دانش در حوزه علوم انسانی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 2، 1-16.

داوری اردکانی، رضا. (1386). توسعه علمی یا تکثیر و ازدیاد تعداد مقالات؟. فصلنامه نامه فرهنگستان، 35، 2-8.

رضوی، اقدس. (1388). نوجوانی و هویت‌یابی. فصلنامه مشاور، 5(1)، 16-20.

زارع، زینب. (1391). تحلیلی بر فرصت‌ها و چالش‌های تولید دانش مدیریت در نظام آموزش عالی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهراء (س)، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی.

طالب نژاد، احمد. (1387). طراحی و تبیین راهبردهای دانش‌آفرینی در دانشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران. رساله دکتری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، گروه مدیریت بازرگانی.

عبدی، فریدون. (1389).  بررسی رابطه بین دودسته از عوامل سازمانی با مدیریت دانش در دانشگاه افسری امام علی (ع). فصلنامه مدیریت نظامی، 39، 109-130.

عدلی، فریبا. (1384). مدیریت دانش: حرکت به فراسوی دانش. تهران: فراشناختی اندیشه.

عدلی، فریبا. (1385). بررسی زمینه‌های فرایند دانش‌آفرینی در نظام آموزش عالی. رساله دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، گروه مدیریت آموزشی.

فاضلی، نعمت‌الله. (1392). نویسندگی و معلمی. ماهنامه انشاء و نویسندگی، 34، 112-118.

فاضلی، نعمت‌الله. (1393). تاریخ فرهنگی ایران مدرن. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

قانعی راد، محمدامین؛ طلوع، ابوالقاسم؛ و خسرو خاور، فرهاد. (1387). عوامل، انگیزش و چالش‌های تولید دانش در بین نخبگان علمی. فصلنامه سیاست علم و فناوری، ،2، 71-85.

گلینی مقدم، گل نسا؛ و مبلغی، مصطفی. (1389). بررسی کمی وضعیت تولید اطلاعات علمی توسط اعضای هیئت‌علمی دانشگاه شاهد در نمایه‌های غیر استنادی. فصلنامه تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، 53، 121-143.

محمد پور، احمد. (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش (2). تهران: جامعه شناسان.

ﻣﮑﺎﺭﯾﺎﻥ، ﺳﻌﯿﺪ؛ و ﻧﺮﯾﻤﺎﻧﯽ، ﻣﻬﺪﯼ. (1390). محرک‌ها و بازدارنده‌های محیط کاری در فرایند خلق دانش سازمانی. فصلنامه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ، 14، 55-70.

نعمتی، محمدعلی؛ و محسنی، هدی سادات. (1389). اخلاق در آموزش عالی؛ مؤلفه‌ها، الزامات و راهبردها. پژوهشنامه، 63، 9-46.

نور شاهی، نسرین؛ و فراست خواه، مقصود. (1391). کیفیت زندگی کاری اعضای هیئت‌علمی بر اساس تجربه زیسته آن‌ها.  فصلنامه آموزش عالی ایران، 14، 64-37.

هاونگی، حسین. (1394). عوامل مؤثر بر توسعه علمی و موانع پیش روی آن. تهران: چهارمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت.

Boland, R. J., Jr, & Tenkasi, R. V. (1995). Perspective making and perspective taking in communities of knowing. Organization Science, 6, 350-372.

Brinkmann, S. (2011). Dewey’s neglected psychology: Rediscovering his transactional approach. Theory & Psychology, 21, 298-317.

Buarque, C. (2004). Global University. Peer Review, 6 (2), 1-8.

Butnariua, M., & Milosanb, I. (2012). Preliminary Assessment of Knowledge Management in Universities. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 62, 791-795.

Engestrom, Y., & Sannino, A. (2010). Studies of expansive learning: Foundations, findings and future challenges. Educational Research Review, 5, 1-24.

Festervand, T. A., & Tillery, K. R. (2001). Short-Term Study-Abroad Programs–A Professional Development Tool for International Business Faculty. Education for Business, 77 (2), 106-111.

Gourlay, S. (2006). Conceptualizing Knowledge Creation: A Critique of Nonaka's Theory. Management Studies, 43 (7), 1415–1436.

Knorr-Cetina, K. (1999). Epistemic Cultures: How the Sciences Make Knowledge. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Leonard, D., & Sensiper, S. (1998). The role of tacit knowledge in group innovation. California management review, 40, 112-132.

Levina, N. (1999). Knowledge and organizations literature review. Massachusetts institute of technology.

Lindkvist, L. (2005). Knowledge Communities and Knowledge Collectivities: A Typology of Knowledge Work in Groups. Management Studies, 42, 1189–1210.

Nakamori, Y. (2012). Knowledge Science: Modeling the Knowledge Creation. Boca Raton, FL: CRC Press.

Nakamori, Y., Wierzbicki, A., & Zhu, Z. (2011). A Theory of Knowledge Construction Systems. Systems Research and Behavioral Science, 28, 15-39.

Nonaka, I., & Takeuchi, H. (1995). The knowledge-creating company: how Japanese companies create the dynamics of innovation. New York: Oxford University Press.

Polanyi, M. (1966). The tacit dimension. London: Routledge & Kegan Paul.

Roscoe, J. (2002). Continuing professional development in higher education. Human Resource Development International, 5, 3-9.

Scardamalia, M., & Bereiter, C. (2006). Knowledge building: Theory, pedagogy, and technology. In K. Sawyer (Ed.), Cambridge Handbook of the Learning Sciences (pp. 97-118). New York: Cambridge University Press.

Shenga, M., & Hartonoa, R. (2015). An exploratory study of knowledge creation and sharing in online community: a social capital perspective. Total Quality Management & Business Excellence, 26 (1-2), 93-107.

Slade, P. D., & Owens, R. G. (1998). A Dual Process Model of Perfectionism Based on Reinforcement Theory. Behavior modification, 22, 372-390.

Tan, S. C., & Tan, Y. H. (2014). Perspectives of knowledge creation and implications for education. In S. C. Tan, H. J. So, & J. Yeo (Eds), Knowledge Creation in Education (pp. 11-35). Singapore: springer.

Tsoukas, H. (2009). A Dialogical approach to creation of new Knowledge in organizations. Organization Science, 20, 941-957.

Yunhyung, C., & Susan, E. J. (2011). Co-worker trust and knowledge creation: A multilevel analysis. Trust Research, 1, 65-83.