تاثیر ایجاد پایگاه دریایی بر افزایش قدرت دریایی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آینده‌پژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استاد مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دکتری مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

دریا مسیر عمده تجارت میان کشورهای جهان است. هرچه این مسیر تجاری پرازدحام‌تر باشد و محموله‌های گرانبهاتر از طریق آن جابجا شوند، اهمیت آن آبراه بیشتر بوده و کنترل آن آبراه ارزشمندتر خواهد بود. به‌عبارتی هرکه بتواند آبراهی با مختصات ذکر شده را تحت تسلط خود در آورد، قدرت بیشتری را به‌دست خواهد آورد. البته باید به‌خاطر داشت که یکی از الزامات تسلط بر مسیرهای دریایی، تداوم حضور است و این بدان معنی است که باید شرایطی را مهیا کرد که به‌واسطه آن بتوان وسعت و زمان حضور دریائی را توسعه بخشید. از ملزومات شناخته شده ایجاد این شرایط، می‌توان به ایجاد پایگاه‌های دریائی اشاره کرد. نکته حایز اهمیت در این‌خصوص آن است که برای آنکه ایجاد پایگاه بر افزایش قدرت دریایی تاثیرگذار باشد، باید علاوه بر معیار نظامی، به معیارهای غیرنظامی قدرت دریایی منجمله معیارهای اقتصادی، فیزیکی، حقوقی، سیاسی، فرهنگی و علمی که به‌واسطه ایجاد پایگاه دریایی قابل دست‌یابی هستند نیز توجه شود.
پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن نیز موردی-زمینه‌ای است و با بررسی نظریه‌های قدرت دریایی و همچنین مرور داکترین دریایی قرن ۲۱ انگلستان در باب استفاده از ظرفیت‌های دریا، به معیارهایی دست یافته که تبیین‌کننده تاثیر ایجاد پایگاه بر افزایش قدرت دریایی جمهوری اسلامی ایران به‌حساب می‌آیند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Naval Base Establishment on Increasing the Sea Power of Islamic Republic of Iran

نویسندگان [English]

  • Peyman Jafari Tehrani 1
  • Gh Rashid 2
  • H Sayyari 2
  • A.R Farshchi 3
1 Ministry of defence
چکیده [English]

Sea is the main platform for the worldwide trade. Whatever this trading route is more crowded and more precious commodities are transferred via this route, it will happen to be more significant and its control will become an important issue. In other words, anyone who has the ability to control any strategic seaway, will obtain more power and could control international interactions. It’s important to take in mind that the main requirement to establish a sea power, is permanent presence, that means it’s necessity to prepare special conditions to increase the extent and duration of sea presence. The principle requirement for accessing to this necessity is establishment of naval bases. The main matter to take in mind in relation to effectiveness of base establishment on increasing the sea power, is the priority of noting to nonmilitary scales of sea power as economical, geographical, legal, political, cultural and scientific scales except than military scale. The study type is “Applied Developmental” and the study method is “Case Study”. This study has been accomplished by assessing the Sea Power theories and also reviewing the Britain's naval Doctrine of the 21st century, the result of which heads us to scales for showing the effectiveness of naval base establishment on increasing the sea power of IR of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sea
  • Naval base
  • Sea power
  • scales for increasing sea power
ابراهیمی فر، طاهره؛ هدایتی، سیدامیر سعید (1393)، تأثیر مناسبات فزاینده سیاسی - اقتصادی هند و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بر توسعه اقتصادی این کشورها، علوم سیاسی دانشگاه آزاد کرج، شماره 28
احمدی، سید عباس و ملکی، عباس (1394)، عوامل مؤثر درگسترش حضور نیروی دریایی ارتش ج.ا.ا در اقیانوس هند، همایش تبیین اهمیت دریا و نیروی دریایی راهبردی با تکیه بر رهنمودها و تدابیر مقام معظم رهبری (مد ظله‌العالی)، تهران، باغ موزه دفاع مقدس
بیلیس، جان وویرتز جیمز، کوهن، الیوت گری اس، استراتژی در جهان معاصر، مترجم کابک خبیری، تهران، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، ۱۳۸۳
حافظ‌نیا محمد، دکتر مراد کاویانی راد، فلسفه جغرافیای سیاسی، پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ دوم ۱۳۹۵
حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی‌راد، مراد، افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی، چاپ پنجم، تهران، انتشارات سمت، ۱۳۹۴
سیاری،حبیب‌ الله و طحانی، غلامرضا، راهبردها و قدرت دریایی، انتشارات دفتر پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نداجا، ۱۳۹۴
سیاری حبیب‌ا...، حسین خانزادی، تنگه‌های راهبردی جهان، انتشارات دفتر پژوهش‌های نظری و مطالعات راهبردی نداجا، ۱۳۹۴
شفیعی محمد هادی، اهمیت دریا با نگاهی به ژئوپلیتیک دریای عمان و شمال اقیانوس هند، انتشارات دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، ۱۳۹۷
فرامرزی،مرتضی، تبیین علل اهداف جایگاه موسسات فرهنگی رابطه قدرت و فرهنگ ـ چهارمین همایش ملی نقش و جایگاه موسسات فرهنگی و هنری استان اصفهان-1392
گزیده‌ای از فرمایشات و تدابیر مقام معظم رهبری در مورد اهمیت دریا، راهبرد حماسه و دریا، انتشارات دانشگاه علوم دریایی امام‌خمینی (ره) نوشهر، تابستان ۱۳۹۶
مرکز مطالعات راهبردی و تحقیقات نداجا، راهبرد حماسه و دریا، ۱۳۹۶
نوربخش حسین، ودادی حمید، تاریخ دریانوردی ایرانیان، سازمان بنادر و کشتیرانی، ۱۳۸۶
Joint Doctrine Publication 0-10(5th Edition), UK Maritime Power, 2017.
Mahan- Alfred Thayer, “The Influence of Sea Power upon History”, www. gutenberg. org- September 26, 2004.
Richmond, Admiral Sir Herbert, Sea Power in the Modern World, Reynal & Hitchcock, 1934
Till Geoffrey, Maritime Strategy and the Nuclear Age, Macmillan, 1984.